De mensen die werken op Filippijnse ambassades zijn waarschijnlijk verbannen naar afgelegen buitenposten om te boeten voor gemaakte fouten of tegendraadse opvattingen, en hun ongenoegen daarover laten ze blijken aan de ongelukkigen die dagelijks om hun diensten komen vragen. Ik zal u de details besparen van deze tweede poging, in Kuala Lumpur deze keer, om een visum te bemachtigen. Alleen de afloop wil ik nog kwijt: ik had mijn 45 euro betaald aan iemand die ze zwijgend in ontvangst nam en uit het zicht verdween, en dacht nog: voor 45 euro mogen ze best wat vriendelijker zijn. Geen verdere instructies, dus ik ging weer zitten. Ik was de enige aanwezige. Een half uur later vroeg degene die mijn formulier in ontvangst had genomen waar ik op wachtte. Eh, op het visum. Visum is over vier dagen klaar. Aha. En dat vertelt u me nu… Ik kan zolang niet wachten, ik heb vanavond een vlucht naar Penang. Zwijgend werd me het geld teruggegeven. Snel zocht ik, en vond ik, een cafe waar macchiato met cheesecake geserveerd werd.

Maleisië heeft grote Chinese en Indiaase minderheden, maar is een islamitisch land. Het moge een tolerant islamitisch land zijn, je kunt je toch niet kunt onttrekken aan de islam, je hebt er voortdurend mee te maken. Zo is het nu bijvoorbeeld ramadan, zodat je als niet-moslim beter niet op straat kunt eten. Moslims moeten helemaal uitkijken, want er is een religieuze politie die erop toeziet dat zij die nu horen te vasten overdag niet eten. De (verplichte) identiteitskaart bevat gegevens over etnische achtergrond en geloofsovertuiging, en iedereen die er uitziet alsof hij moslim zou kunnen zijn kan dus daarom gevraagd worden. Verder verschijnen zowel in de plaatselijke als (af en toe) in de internationale pers berichten die aangeven dat moslims voortdurend bezig zijn zich te profileren als eersterangsburgers die niet allemaal even blij zijn met de officiële tolerante lijn. Meestal komen er meteen reacties op, maar de samenleving is voelbaar bezig met identiteitsvraagstukken, en het zou best kunnen dat als dit vaak genoeg gebeurt, polarisatie uiteindelijk zal leiden tot een wat conservatiever islamitisch standpunt, in lijn met wat er in de rest van de wereld gebeurt. Ik heb van verschillende mensen gehoord dat moslims een voorkeurbehandeling krijgen: ze verdienen meer dan anderen, betalen minder voor land en huizen, krijgen voorrang bij overheidsdiensten. Ik vroeg een taxichauffeur of iedereen dezelfde kansen heeft om een overheidsbaan te krijgen. Ja hoor, zei hij. Om eraan toe te voegen: maar eerlijk gezegd, als er tien banen zijn, gaat er één naar een Chinees, één naar een Indiër, en de overige acht zijn voor moslims. Nou waren de mensen met wie ik tot nu toe te maken heb gehad zonder uitzondering vriendelijke, geduldige, behulpzame mensen, moslims en niet-moslims.

Diezelfde chauffeur vertelde me ook trouwens dat er dit jaar veel minder bezoekers uit Arabische landen waren geweest in de maanden juni t/m augustus, de maanden waarin Arabieren het thuis te heet vinden en op zoek gaan naar een vriendelijker klimaat. Ik zei dat ik in die tijd in Bangkok meer Arabieren dan gewoonlijk had gezien, en hij antwoordde: klopt, ze komen hierheen om te feesten, ze willen ook wel eens een vakantie zonder Allah, maar in Maleisië wordt het moeilijker voor ze om uit te band te springen, en in Thailand kan dat zonder problemen…

Oh trouwens, vanochtend heb ik wel de brief op kunnen halen waarin staat dat de aanvraag voor mijn verblijfsvergunning is goedgekeurd. Vanavond terug naar Penang, voor de laatste formaliteiten. Ben niet voor niets naar KL gekomen.