Vandaag is het precies zes maanden geleden dat ik Nederland heb verlaten. Mooie gelegenheid om eens een balans op te maken.
De belangrijkste conclusie is misschien wel dat er zo’n bewuste ‘even pauze, even terug naar het begin’-oefening voor nodig is om me te herinneren dat ik ooit een heel ander leven had. Het vliegen, het werken met geavanceerde apparatuur, in een klein groepje professionals, met een hoge verantwoordelijkheid: ik denk er niet meer aan, en als ik het oproep is het bijna alsof dat in het leven van iemand anders gebeurd is. Idem voor wat betreft de minder glorieuze aspecten van het werk: de chronische vermoeidheid, de onregelmatige werktijden, de onvermijdelijke jetlag, het wachten op het einde van de vlucht, wachten op de terugvlucht. Dat is allemaal gebeurd in een ver, ver verleden, een verleden dat zijn greep op het heden allang verloren heeft.


Dat is ongetwijfeld een goed teken. De beslissing van stoppen met vliegen en hele andere dingen gaan doen was de juiste, dat weet ik nu, dat wist ik toen die beslissing eindelijk genomen was, eigenlijk wist ik dat al jaren. Dat vliegende leven had zijn nuttige tijd gehad, het ging er alleen nog om die werkelijkheid tot zijn logische conclusie te brengen. Het had misschien al veel eerder gekund. Misschien, misschien ook niet. We doen wat we doen, we doen wat we kunnen. Achteraf weet je het allemaal wel, maar dat is ook alleen maar omdat het achteraf is. En laat ik niet vergeten waar Charlotte naartoe heeft moeten groeien: voor haar wilde ik de knoop niet doorhakken, en zij was degene die me er uiteindelijk toe aanspoorde het toch te doen. Liefje…


En nu. Allereerst hebben we uitgebreid samen kunnen duiken, en plaatsen bezocht waar we anders niet zo snel gekomen waren. De duikwereld blijkt grotendeels te bestaan uit opleidingscentra waar het duiken goedkoop is maar weinig interessant, en exotische bestemmingen waar je een vakantieganger bent die voor veel geld in de watten gelegd wordt. Werken in zo’n opleidingscentrum zou misschien wel de moeite waard zijn, maar dat is niet voor nu, daarvoor heb ik nog teveel andere dingen te doen. En exotische bestemmingen, daar hebben we samen het ИИn en ander van gezien, we hebben ervan genoten, en belangrijker nog, we hebben gezien dat we het samen erg goed doen. Nu voorlopig eerst de talen, voor later zijn er meer ideeКn, en er blijven er meer bijkomen, meer waarschijnlijk dan ooit uitgevoerd kunnen worden. En zo is het goed, daar ging het om.


Wel moet ik een beetje lachen om de titel die ik aan dit weblog gegeven heb, die titel die weliswaar nog steeds van toepassing is maar die een iets andere betekenis heeft gekregen dan ik in gedachten had. Voortzetting van een onderbroken reis… Nou had ik niet echt gedacht letterlijk door te gaan waar ik destijds gebleven was, alsof er geen zesentwintig jaar verstreken waren, maar toch… Ergens ben ik er altijd naar terug blijven verlangen. Het was een moeilijke, mooie, romantische periode. In Nice aan de slag bij de dienst openbare werken, in Garmisch-Partenkirchen werken als kelner en bijna alle reisplannen laten varen vanwege een meisje, met een Mercedes door Turkije heen naar SyriК rijden, in JordaniК gearresteerd worden vanwege een ongeoorloofd verblijf in de haven (voor niets, want geen enkel schip kon me meenemen naar India), in India mijn fototoestel verkopen op de zwarte markt om aan meer geld te komen, in Zuid-Thailand ziek op bed liggen en me afvragen wat ik aan het doen was, in Perth aan de rand van de stad staan met drieКenhalfduizend kilometer liften voor me en anderhalve dollar op zak, in Melbourne weer overeind geholpen worden door Ans en Stephen, verschillende keren werk vinden, en verschillende keren weer ontslagen worden…
Nee, dat soort ervaringen horen bij jong en onbevreesd en blut zijn. Dat is niet iets om weer op te pikken als je tegen de vijftig loopt. En genoeg geld achter de hand hebt om, mits eenvoudig levend, zo lang door te gaan als nodig is.


Eenvoudig, ja, dat is wel een sleutelwoord. Eenvoud moest, eenvoud was al net zo iets noodzakelijks, onvermijdelijks, als weggaan. Niet alleen het werk drukte op me, niet alleen de onmogelijkheid voor langere tijd te gaan ontdekken en beleven. Al voordat ik wegging was ik begonnen mijn leven eenvoudiger te maken, had het eigen huis met het grote stuk grond ingeruild voor een huurappartement, een auto verkocht, een tweede auto weggegeven, de boekenkast leeggemaakt, de katten, die tot wel een week alleen waren als ik aan het werk was, een nieuw thuis gegeven. Dat was al een begin. Door op reis te gaan kon dit afgemaakt worden. Weg met alles wat zorgen met zich meebrengt. Niets overtolligs, geen bezittingen, geen behoeftes. Geen zorgen. Geen verplichtingen. Geen spijt. Geen bagage. En in deze nieuw verworven eenvoud werd het mogelijk te gaan werken aan andere deugden waar nodig iets aan gedaan moest worden: geduld, nederigheid, begrip, tolerantie. Van Leeuwen staat in de steigers, en wat daar gebeurt zou wel eens de moeite waard kunnen zijn.
Voor de toekomst dus: verder zo, iedere dag beleven, iedere dag weten of er iets veranderd moet worden. Iedere dag weten dat het goed is. Met zijn tweeКn wanneer dat ons gegeven is. Tot die tijd alleen. De balans, na een half jaar: gaat wel goed.