Die leraressen zijn echt schatjes…  Degene die me privéles geeft op dinsdag komt bovendien op maandag als vrijwilliger meedoen aan informele gesprekken tussen leerlingen en Japanners. Bovendien verrast ze me iedere keer dat we samen praten met dingen die ze speciaal voor mij heeft opgezocht. Gisteren, maandag, hadden we het over de kanji die ik eerder op dit log beschreef, met name over het fenomeen ‘poort’: poort als barrière, poort als doorgang, poort als basis voor woorden met betekenissen als openen, sluiten, vragen, horen, probleem, enz.

Vandaag bracht ze weer een verrassing mee naar de privéles: een lijst met kanji die die poort als basis hebben en daarop voortborduren. Met weer een schat aan mogelijke uitspraken, betekenissen en verbanden. Het zijn vooral die verbanden die interessant zijn.

Vorige week had ze wat Japanse woorden van Nederlandse oorsprong gevonden. Zoals een festival in Kyushu dat bekend staat als dontaku, wat van ‘zondag’ zou zijn afgeleid. Of het Japanse woord otemba, waarvan ze me de Engelse vertaling van haar electronische woordenboek liet zien als ‘tomboy’ . Je zou je kunnen voorstellen dat otemba een verbastering is van tomboy, maar er wordt gesugereerd (en meer durf ik daarover niet te zeggen) dat het van het Nederlandse ‘ontembaar’ komt. In ieder geval betekent het: een meisje met mannelijke omgangsvormen, of een meisje dat eruitziet als een man. Niet helemaal hetzelfde als, maar wel verwant aan: manwijf of virago.

En dat brengt me in het voorbijgaan bij iets dat ik net geleerd heb bij het (online) bekijken van de onvolprezen ‘Guignols de l’info’, een satirisch programma van Canal+ dat het nieuws op de Franse zender TF1 nabootst. Ze hadden het over ‘enjoliveurs’. Kende het woord niet, blijkt ‘wieldoppen’ te betekenen. Dat is wel grappig, want letterlijk zou je het kunnen vertalen als: opleukers….!

O ja. Wieldoppen. Je ziet jongere lezers al de wenkbrauwen fronsen. Eh, even kijken. Doet me denken aan een conference van Youp van ‘t Hek: boek, boek…. eh… denk maar aan een stapel faxen! Ja maar, zou je nu kunnen zeggen: fax, wat is dat? Oké, dat wordt ingewikkeld, dus gaan we maar even terug naar de wieldoppen. Die wieldoppen dus, die zaten vroeger op de buitenkant van de wielen van auto’s, voordat we allemaal lichtmetalen velgen hadden. Iets uit de tijd van toen we de gulden hadden. En toen je voor één van die guldens een kop koffie kon kopen. Toen de A1 nog geen parkeerplaats was. Toen Michael Jackson nog zwart was. Toen Geert Wilders nog bij de VVD zat. Toen Youp van ‘t Hek nog grapjes maakte over boeken en faxen.

Dat is al weer even geleden, ja. Nou, toen hadden we dus allemaal opleukers op onze wielen zitten.