Tha Ton was een wat merkwaardig fenomeen. Een bescheiden dorp aan een rivier, maar de meeste huizen stonden langs de weg die de rivier kruiste en niet, zoals je zou verwachten, langs het water. Daar stonden een hotel en een aantal guesthouses, waar af en toe tourbussen met groepen toeristen stopten, maar die verder grotendeels leeg bleven. Iemand vertelde ons dat Tha Ton vooral in trek is bij Thais en mensen uit andere delen van Zuidoost-Azië, die komen om de pas gebouwde tempels te bezoeken en dat vooral in het weekend doen. We hebben die drommen mensen niet zien komen, en genoten van de rust. Er was met name een plek aan de rivier waar we meerdere malen uitgebreid hebben zitten lunchen, uitkijkend over jonge monniken die er kwamen zwemmen.

DSC00835

Door naar Pai. Pai, had Curtis de bomenplanter uit Saskatchewan gezegd, is veranderd, is Khaao Saan Rd geworden. Wanneer was hij er voor het laatst geweest, vroegen we. Zeventien jaar geleden, had hij geantwoord. Anderen hadden het over een plaats met een bijzondere uitstraling, waar Thais, Lisu, Chinese moslims en expats uit allerlei delen van de wereld samenleefden in een ongedwongen sfeer. We vonden dat we er op zijn minst moesten gaan kijken om zelf een mening te vormen.

Er waren twee bussen voor nodig. De eerste passeerde zwarte, brokkelige stukken berg die als een rot gebit langs de weg stonden. Enkele tientallen kilometers voor Chiang Mai stapten we uit om een andere bus te vinden die ons naar Pai zou brengen. Niet eens zo’n makkelijke opgave, aangezien er geen busstation of bushaltes waren, al werd het snel genoeg duidelijk dat we alleen maar hoefden te wachten op een passerende bus en dan de hand moesten opsteken. Het heeft wel wat. Dit is heel anders dan de grote, snelle bussen die we kennen van de trajecten naar en door het zuiden. Hier steek je je hand op voor een bus waarin de deuren niet goed dicht kunnen en waar eenvoudige bankjes aan weerszijden van het gangpad alleen in theorie plaats bieden aan drie mensen. Je kunt beter niet veel bagage bij je hebben, er is alleen plaats voor op de grond, waar ook de mensen moeten staan voor wie geen zitplaats beschikbaar is.
Over de laatste honderd kilometer deden we drie uur. De ingenieurs die de weg hadden aangelegd moeten zich herhaaldelijk over het hoofd gekrabd hebben, en sommige hellingen waren door de zwoegende, puffende bus alleen in de eerste versnelling te halen.

DSC00877

Onze indruk van Pai: ach, een beetje van allebei eigenlijk. Iets van Khaao Saan Rd is wel te herkennen, al moet je dan eerder denken aan Khaao Saan Rd in het begin van z’n carri่re. Er is meer rust. Er lopen mensen van allerlei ethnische achtergronden door elkaar. Er zijn vooral meer Thais, die komen omdat in Pai een populaire romantische Thaise film is opgenomen. Deze Thais zijn wel grappig. Jong, voornamelijk vrouwen, en allemaal onophoudelijk foto’s aan het maken. Van elkaar voor een brievenbus. Van elkaar voor een winkel. Van elkaar voor een fiets. Afijn. En expats zijn er ook, mensen die waarschijnlijk met weemoed terugdenken aan de tijd dat het dorp nog een goedbewaard geheim was. Een vrouw op een fiets, die aan een Thaise verkoopster vraagt: how long are you in Pai? Me eight years.

DSC00886

Ook hier hebben we nog fietsen gehuurd om dorpen en een waterval te bezoeken. Mooi landschap, mooi licht. In de buurt van de waterval wordt ons hash en opium aangeboden. Niet af en toe, maar door iedere dorpsbewoner die we tegenkomen. Er zijn plantages van papaya-bomen die te jong zijn om vruchten te dragen. Of hier onlangs nog papavers gestaan hebben? Het is nog niet zo lang geleden dat Thaksin’s oorlog tegen de drugs in deze regio tot 2500 doden heeft geleid, en de vernietiging van papavervelden. Later kwam een onderzoekscommissie tot de conclusie dat 1400 van die doden geen band met drugs hadden. Maar dat is een ander verhaal.