Hoe zeg je in het Spaans: ‘Waar is hier een oliebollenkraam’? Krijg nou wat, van Dale heeft het woord voor oliebollenkraam: puesto de ‘oliebollen’. En voor het geval dat degene aan wie je het vraagt knippert met de ogen bij het horen van het woord oliebollen wordt ook daar een vertaling van gegeven: especie de buñuelo en forma de bola que a veces contiene pasas y que se prepara para año nuevo. Oftewel: soort bolvormige beignet waar soms rozijnen in zitten en die wordt bereid voor Oud en Nieuw.

Het kan zijn dat er ergens in Spanje oliebollen zijn gegeten, maar de traditie schrijft andere rituelen voor bij het inluiden van het nieuwe jaar. Zo hoor je rood ondergoed te dragen en een ring in je glas carbónico (cava, champagne) te laten vallen. Je kunt met zijn allen om twaalf uur op één stoel gaan staan. Maar verreweg de belangrijkste gewoonte is die van de twaalf druiven.

Om twaalf uur begint de klok twaalf keer te slaan en bij iedere slag eet je een druif op. Om het niet te moeilijk te maken zitten er steeds drie seconden tussen twee slagen; dat is maar goed ook, want wie zich niet stipt houdt aan de twaalf druiven in twaalf slagen roept een jaar vol rampspoed over zich af. Staat tegenover dat wie het goed doet, een jaar lang verzekerd is van een gunstig gesternte.

Vlak voor twaalf uur, we zijn er klaar voor

We zijn ‘s avonds naar het stadscentrum gegaan met meeneming van onze druiven en cava en stonden klaar om het ritueel uit te voeren. Alleen luidde er, toen onze horloges twaalf uur aanwezen, geen klok. Wel begonnen om ons heen mensen te joelen, wat al snel door anderen werd overgenomen. Tussen het gejoel door was vaag iets te horen wat een klok kon zijn, maar bij hoeveel slagen waren we? Verwoed propten we de druiven in onze mond, hopend op een clement lot dat er rekening mee zou houden dat we dit voor de eerste keer deden. Kijken naar de omstanders bood geen houvast. Er waren er bij die het lot openlijk tartten door geen druiven te eten. Dan heb je echt lef.

Het heeft wel wat, van die twaalf druiven in twaalf klokslagen, het levert in ieder geval een hoop hilariteit op. Zou ook in Nederland ingevoerd kunnen worden. Maar dan natuurlijk met oliebollen.

(naschrift:) Lees net ergens dat een radiozender op 28 december het bericht had verspreid dat de traditionele klok die in Madrid twaalf keer luidt om het ritme aan te geven van het eten van de druiven dit jaar vervangen zou worden door een digitale klok die twaalf pieptonen zou geven. Druivenverkopers waren enthousiast over de verandering, die zou bewijzen dat Spanje een pionier is in het introduceren van moderne technologie.

Alleen… 28 december is de dag van de onschuldige (of onnozele) kinderen. En als zodanig de dag waarop onschuldige grappen gemaakt mogen worden. 28 December is in Spanje gewoon 1 april…