… en omdat ik niet alleen een verzamelaar van woorden ben maar ook een plaatjesmaker…

…bij deze ook nog een verslagje met beeld over een voor Zuidoost-Azië typische ‘arbeiderswoning’: het shophouse.

We kennen het woord shop als winkel, maar het kan ook werkplaats betekenen, zoals ook het Franse woord atelier werkplaats betekent (aardige voorbeelden van hoe woorden van betekenis kunnen veranderen als ze door een andere taal worden overgenomen). Het shophouse is een woning die tegelijk dienst doet (of deed) als werkruimte: het kan een winkel bevatten, een werkplaats, een opslagplaats. Chinezen die honderd, tweehonderd jaar geleden in deze regio hun geluk kwamen zoeken richtten bedrijfjes op: drukkerijen, handelsmaatschappijen, werkplaatsen, en de Chinees en zijn bedrijf vonden met grote vanzelfsprekendheid onderdak in hetzelfde gebouw, dat volgens een vast plan werd opgetrokken.

Ook nu nog kun je smeerkuilen en gereedschap, handelsvoorraden en machines voor het bereiden van deegwaren of het fabriceren van papier aantreffen in woningen die verder alleen in details van elkaar verschillen.

Een typisch shophouse is smal maar eindeloos diep, en doorgaans twee verdiepingen hoog. Ramen heeft het niet of bijna niet, het weinige licht dat er binnendringt komt van de luchtgaten aan de voorkant van het huis en een lichtschacht halverwege. Licht is geen prioriteit: privacy en bescherming tegen dieven zijn belangrijker. Ook wordt er zelden glas gebruikt, om de tropische hitte buiten te houden. Afhankelijk van de behoeften van de bewoners kunnen ruimtes één of twee verdiepingen hoog zijn.

Het enige wat niet typisch is aan deze woning: de ingang is niet volgebouwd met motorfietsen. Maar mede daarom heb ik de foto genomen.

Het enige wat niet typisch is aan deze woning: de ingang is niet volgebouwd met motorfietsen. Maar mede daarom heb ik de foto genomen. Zie ook het altaartje rechts tegen de paal, waar wierook gebrand wordt voor de voorouders en zo.

Nee, echt, dit is een uitzondering. Penang heeft ook hele moderne tandartsen. Echt.

Nee, echt, dit is een uitzondering. Penang heeft ook hele moderne tandartsen. Echt.

Dit huise is al een paar jaar geleden opgeknapt, en begint alweer aardig af te knappen.

Dit huis is al een paar jaar geleden opgeknapt, en begint alweer aardig af te knappen.

Deze is wat recenter verbouwd, maar of het er over een paar jaar anders uitziet?

Dit is wat recenter verbouwd, maar of het er over een paar jaar anders uitziet?

Het kan altijd nog zo: fantasieloos, maar kleurrijk. De brommer voor de deur, de ijzeren spijlen, de gesloten luiken, de electriciteitsmeter aan de gevel - herkenbaar.

Het kan altijd nog zo: fantasieloos, maar kleurrijk. De brommer voor de deur, de ijzeren spijlen, de gesloten luiken, de electriciteitsmeter aan de gevel – herkenbaar.

Shophouses hebben over het algemeen een vooringang aan een resprectabele straat en een achteruitgang aan een steeg, waar gekookt wordt, de afwas wordt gedaan, en het afval wordt buitengezet.

Shophouses hebben over het algemeen een vooringang aan een resprectabele straat en een achteruitgang aan een steeg, waar gekookt wordt, de afwas wordt gedaan, en het afval wordt buitengezet.

Die achteruitgang is meestal een ondergeschoven kindje...

Die achteruitgang is meestal een ondergeschoven kindje…

... al kunnen de tijd en haar tanden er aardige dingen doen.

… al kunnen de tijd en haar tanden er aardige dingen doen.

Maar een enkele keer probeert iemand er iets mee te doen.

Maar een enkele keer probeert iemand er iets van te maken.

En je kunt er antiekige dingen vinden.

En je kunt er antiekige dingen vinden.