Ze zet een bord soep voor me neer en gaat tegenover me zitten aan het tafeltje in de keuken dat te klein is om keukentafel genoemd te worden. Zelf eet ze niet, of later; misschien heeft ze al gegeten. Ik vraag ernaar maar krijg geen duidelijk antwoord. En de kinderen? Die eten later. De jongste voor de televisie, de oudste voor de computer.

Ze zet de radio aan, hij staat op een zender die enkel hits uit de zeventiger jaren uitzendt. Russische, Amerikaanse, Europese, er zit van alles bij en omdat het aanbod niet meer zal veranderen hoor je, als je iedere dag luistert, op een gegeven moment dezelfde nummers terugkomen. Met Italiaanse liedjes zingt ze mee, op het gehoor. Ze heeft, zegt ze, vroeger ooit Italiaans willen leren, maar het is er niet van gekomen. Ze kijkt even dromerig voor zich uit, draait een lok haar om een vinger. Ik ken dat gebaar.

Er is wel meer niet van gekomen. Vroeger heeft ze nog gewerkt als architecte, maar met de kinderen kon dat niet meer. Toen haar man een jaar of zes geleden werk kon krijgen in Polen heeft hij dat geaccepteerd en is vertrokken; hij is niet meer teruggekomen. En dus moest ze weer aan het werk, maar op haar vroegere niveau kon ze geen baan meer vinden. Ze verkoopt nu deuren en kozijnen, is toch nog een beetje van hetzelfde, zegt ze.

Later op de avond doet ze de was. In de badkamer, in een intrigerend uitziende ton waar een electrisch snoer en een slang uitsteken, wordt eerst water gegoten, vervolgens gaat daar een dompelaar in. Half uur verwarmen, en de ‘machine’ is klaar om drie t-shirts te wassen. De machine heeft enkel een aan/uitknop, die binnen in de ton wat beweging op gang brengt. Het verwarmde water en wat waspoeder doen in vijf minuten de rest. Dan kunnen de gewassen t-shirts uit het waswater getild en in het intussen met koud water gevulde bad gelegd worden en kan een nieuwe lading in de machine. Na de laatste lading was wordt het waswater via de slang in een emmer getapt en weggegooid. Zwaardere kleding zoals spijkerbroeken worden helemaal met de hand gewassen, want dat trekt de machine niet meer. Hij is immers nog van een drie jaar geleden overleden tante geweest, en die had hem waarschijnlijk ook van iemand anders.

Hopelijk houdt de wasmachine het nog even uit. Het is niet dat er helemaal geen geld is, maar een andere machine zit er gewoon niet in. Door jarenlang ieder dubbeltje om te draaien, door niets weg te gooien en alles te blijven herstellen zolang dat maar enigszins mogelijk was hebben ze een tv en een computer kunnen kopen, en belangrijker nog, kunnen sparen voor wat de kinderen het liefst wilden. Binnenkort worden papieren in orde gemaakt en vliegtickets gekocht, zodat ze voor het eerst sinds hun vader naar Polen vertrok bij hem op bezoek kunnen gaan.